Op zoek naar zonnepanelen?
Direct beginnen!

Page content

article content

Selectiviteit en zonnepanelen

Zonnepanelen worden aangesloten op een omvormer en die wordt weer aangesloten op de groepenkast. Simpel maar ook weer niet simpel. Want hoeveel zonnepanelen kunnen er aangesloten worden. Er heerst veel verwarring over wat mag en niet mag.

Dit komt met name omdat normen en regelgeving met name gebaseerd is op afname van elektriciteit van het net. Het terugleveren van zonne-energie is een ander verhaal. Simpel gezegd is selectiviteit het zo uitkiezen van de circuit beveiliging dat de hoofdzekering nooit uit schakelt.

Waarschuwing: dit artikel is vrij technisch. Het dient met name als naslagwerk en ter controle van de aansluiting en de mogelijkheden voor zonne-energie. Het is mijn interpretatie van verschillende naslagwerken, normen, richtlijnen en codes. Het geeft dus geen zekerheid. Laat voor elke installatie een berekening maken door de installateur en overleg dit met de netbeheerder.  Heeft u opmerkingen/aanvullingen of vragen dan hoor ik het graag. Onderaan het artikel kan u reageren.

Selectiviteit

Er heerst veel verwarring over selectiviteit en het afzekeren van zonnepanelen.  Vaak wordt kortweg uitgegaan van dat de omvormer beveiligd moet worden met een zekering die maximaal 1,6 keer kleiner is dan de hoofdzekering. Dit is gebaseerd op dat zowel de hoofdzekering als de leidingbeveiliging van smeltzekeringen zijn. Dit is echter vrijwel nooit het geval met zonnepanelen omdat deze eigenlijk altijd met een installatieautomaat afgezekerd worden.

Wat is selectiviteit?

Wanneer er 2 zekeringen in serie in een installatie aanwezig zijn (dit is meestal het geval) dan willen we dat de hoofdzekering in tact blijft en de leidingzekering (de groep) zorgt voor de verbreking. In het geval van kortsluiting loopt dezelfde stroom door beide zekeringen totdat 1 van de zekering doorsmelt/afschakelt. Door verschillende soorten uitschakelkarakteristieken kan het voorkomen dat de hoofdzekering of beide worden verbroken. Wanneer de hoofdzekering verbroken is moet meestal de netbeheerder komen en dat moet dus zeker voorkomen worden.

Installatieautomaat (of schakelautomaat, zekeringautomaat, MCB-miniature circuit breaker)Installatieautomaat zonnepanelen

Het is goed om te weten dat een installatieautomaat 2 functies heeft. Ten eerste de meest bekende: afschakelen door kortsluiting en de tweede functie: thermische beveiliging.

Thermische beveiliging

De thermische beveiliging is ter voorkoming van langdurig te hoge stromen door de leidingen. Dit betekend echter niet dat een 16A automaat direct bij 16,1A afschakelt. Dit is afhankelijk van de hoogte van de stroom en de duur.  De thermische beveiliging in een automaat vind plaats door een bimetaal. Door de stroom warmt het bimetaal op en verbuigt van vorm tot het moment dat deze een kortsluiting geeft en de automaat dus uitschakelt. Bij een smeltzekering smelt het draadje in de zekering gewoon.

Afschakelkarakteristiek Schakelautomaat

 

De ondergrens van een automaat met B karakteristiek is 1,13. De grafieken gaan niet verder dan 2,5 uur. Dit betekend dat een 16 A automaat zeker 2,5 uur 18A kan doorgeven zonder af te schakelen. Dit kan oplopen tot 1,45x. Dus tot 23A. De uitschakelkarakteristiek is gestandaardiseerd en voldoet aan de IEC/EN 60898 norm

 

Kortsluiting

Tijdens kortsluiting worden de fase en de nul met elkaar verbonden. Op dat moment gaat er een stroom lopen die erg groot is omdat er vrijwel geen weerstand is. Deze stroom kan makkelijk oplopen tot enkele honderden ampere. Om te voorkomen dat deze stroom zou blijven lopen schakelt de automaat of de smeltzekering binnen enkele milliseconden uit. Bij welke stroom en hoe snel dit gebeurt is afhankelijk van het type zekering en de andere beinvloedingsfactoren.

Er zijn dus 2 mogelijkheden.

  1. Het vermogen van de omvormer is te hoog voor de ciruitbeveiliging / thermische beveiliging
  2. Er ontstaat kortsluiting in de kabel van de omvormer

Beïnvloedingsfactoren

Warmte heeft een grote invloed om het functioneren van de zekering. Wanneer een zekering al warmer is door de omgevingstemperatuur of als gevolgd van de warmte van andere zekeringen zal en zekering sneller verbroken worden. Hier moet dus ook rekening mee gehouden worden.

Wat betekend dit in de praktijk

We gaan ervan uit dat de zonne-energie installatie wordt afgezekerd met een installatieautomaat. Deze automaat moet selectief zijn aan de hoofdzekering. Om dit te bepalen moet de afschakelkarakteristiek van de hoofdzekering niet kruizen met de karakteristiek van de omvormer automaat. Dit is het handigste te bepalen met behulp van software waarin dat aangegeven kan worden. Enkele veel voorkomende situaties bij huizen:

Situatie 1

Hoofdzekering 35 ampere smeltzekering 1 fase Selectiviteit 1fase 35 a zonnepanelen In dit geval staan 2 verschillende groepzekeringen (paars) afgebeeld in verhouding tot de rode hoofdzekering. Hierbij zie je dat zelfs de 32A installatieautomaat selectief is aan de hoofdzekering. Dit betekend overigens niet dat je dit mag toepassen in dit geval want er mag in Nederland maximaal 5.000 watt op 1 fase ingevoed worden. Een omvormer van 5.000 watt is dus het maximale. Deze kan afgezekerd worden met een 25A installatie automaat.

De omvormer zal een maximale stroom geven van 21,7 A. En dat is toevallig weer 35 gedeeld door 1,6. Hier gaat de 1,6 regel dus wel op. Er wordt weleens gekozen voor 2 omvormers van bv 3.600 watt. De afzonderlijke omvormers kunnen afgezekerd worden met 16 A en zijn dus selectief aan de hoofdzekering en de totale stroom komt niet boven de maximale stroom van de hoofdzekering uit. Echter hier geld natuurlijk ook dat het maximale vermogen per fase 5.000 watt mag zijn (in verband met onbalans). Dit is dus niet mogelijk.

Situatie 2

Hoofdzekering 25 ampere smeltzekering 1 fase (geld uiteraard ook voor 3 fase maar dan alles keer 3) Selectiviteit 3fase 25 a zonnepanelen   Ook hier weer 2 installatieautomaten (paars). Echter bij de linker grafiek (20A) zie je dat deze kruis met de hoofdzekering. En dat mag dus niet. Hierbij is het maximale dus 16 A per fase. En dit komt ook weer neer op die 1,6 regel.

Situatie 3

Idem als voorgaande maar dan hoofdzekering 25 ampere INSTALLATIEAUTOMAAT 1 fase (geld uiteraard ook voor 3 fase maar dan alles keer 3) Selectiviteit 1fase 25 a zonnepanelen met installatieautomaat als hoofdzekering

Hier zie je dat de 20A installatieautomaat niet kruist met de 25A hoofdzekering en dus selectief is. Hier kan dus gewerkt worden met een installatieautomaat voor de omvormer van 20A. Dit is maximaal 4600 watt (per fase). In het laatste voorbeeld blijkt dat de 1,6 regel niet heilig is. Maar vaak (ook door omstandigheden zoals Let op. Dit zijn voorbeelden. Alles is afhankelijk van de situatie en beinvloedingsfactoren. Het is geen algemene regel dat dit toegepast kan worden. Laat het dus altijd narekenen door uw installateur voor uw situatie en neem bij twijfel contact op met de netbeheerder.

Wat betekend het voor mijn situatie?

Aansluitvermogen Allereerst is het handig te weten hoeveel uw aansluitvermogen is. De nieuwe hoofdzekeringen bestaan uit automaten die zichtbaar af te lezen zijn.

Automaten als hoofdzekeringen

Voorbeeld van “nieuwe” hoofdzekeringen (3×25 A met C karakteristiek, vaak voorkomend)

De meeste aansluitingen in Nederlands zijn uitgevoerd met zogenaamde smeltzekeringen. Dit zijn de witte zekeringen die algemeen bekend zijn als stoppen. In deze zekeringen zit een draadje wat smelt wanneer de stroom te hoog wordt.

Stop meterkast

Met de “ouderweste” smeltzekeringen (m.n. toegepast in de periode voor 2000) moet de netbeheerder gebeld worden omdat deze achter een dichte verzegelde kast zitten (onder de elektriciteitsmeter). Verschillende netbeheerders gebruiken verschillende termen. Liander gebruikt de term doorlaatcapaciteit, Stedin gebruikt aansluitvermogen of aansluitcapaciteit en Enexis aansluitwaarde. Waar het op neer komt is hoeveel ampere is of zijn de hoofdzekeringen?

Liander 0900 263 26 30  (0,10 € per minuut) Optie 2 – Optie 2

Stedin  088-8963963 (Optie 1 Consument / Kleinzakelijk – Optie 4 Techniek – Optie 5 Overig techniek)

Enexis www.enexis.nl/consument/klantenservice/contact/contactformulier Onderwerp Gas en elektra / Het klantnummer is niet verplicht om in te vullen / U stelt de vraag: Ik wil graag weten wat de aansluitwaarde op het ingevulde adres is.

Let op. De waardes vermeld op de jaarnota zijn niet altijd juist en geven meestal alleen een categorie aan.

De netcode

De netcode is onderdeel van de electriciteitswet en dus moeten we daaraan voldoen. In de netcode staat letterlijk:

  • De beveiligingen zijn selectief ten opzichte van de beveiligingen in het net van de netbeheerder. De netbeheerder kan verlangen dat hiervan een berekening wordt gemaakt.

Er moet dus rekening mee gehouden maar er wordt niets gezegd over hoe het berekend moet worden. Verder zegt de netcode dat de netbeheerder het maximale vermogen bepaalt. Sommige netbeheerders gaan bijvoorbeeld tot 8kVA bij een hoofdzekering van 35A wat neer komt op 34,8A. Dit is het te verwachte gelijktijdig vermogen. Dit is echter niet een algemene regel en is per netbeheerder verschillend. De 34,8A is bij zonne-energie ook niet mogelijk omdat het maximale vermogen 5.000 watt is (21,73A) in verband met de onbalans op het net.

Conclusie, vragen en opmerkingen

Selectiviteit is lastig en lastig te begrijpen (ook nog steeds voor mij). Met de 1,6 regel zit je meestal goed maar die is ook niet heilig. Laat alles gewoon goed berekenen. Ik hoor graag wat de mening is over dit artikel. Vragen, opmerkingen een aanvullingen zijn van harte welkom. Hieronder kan je snel en simpel een reactie achter laten.

Fritts zonnepanelen community. Voor alle vragen over zonnepanelen.
Lex Schiebaan
Lex Schiebaan is gek van zonne-energie. Zonnepanelen zijn hot. Je ziet ze steeds meer en je kan ze overal kopen. En dat is goed want zonne-energie gaat ons leven veranderen, echt veranderen.Lex is oprichter van Fritts.nl en helpt zowel consumenten, bedrijven en installateurs met de juiste keuzes maken. Hopelijk gaat door alle kennis te delen zonne-energie net even wat sneller Nederland veroveren. Want we zijn pas net begonnen...

Comment Section

27 reacties op “Selectiviteit en zonnepanelen


Door ArjanHappy op 6 maart 2019

Hoi Lex, ik heb op mijn dak 17 x 320wp / totaal 5440wp. Dit zal ik nooit halen aangezien de panelen ook deels op Noord Oosten liggen. Ze lopen naar een SolarEdge SE5000 met direct daarachter een PV verdeler (waar een stopcontact voor wasmachine in zit). In die PV verdeler zitten twee automaatzekeringen van 16ampere. Er loopt vanuit daar een nieuwe leiding buitenom naar de meterkast en daar zit ook een 16ampere automaatzekering in. De hoofdaansluiting is 1 x 35ampere met een hoofdzekering van Stedin 25ampere.

Klopt de installatie zoals bovenstaand? Ik heb het idee dat er een zwaardere hoofdzekering in moet van 35ampere. Maar wat moet & kan er dan in de meterkast en PV verdeler aan zekeringen? Want volgens mij mag een PV verdeler ook maximaal op 3680watt lopen (dus max. 16ampere zekering)? Dus mag hij wel direct naast een omvormer met een maximaal uitgangsvermogen van 5000 watt? Hoop dat je mij van informatie kunt voorzien.


Door Wim op 6 maart 2019

Als leerkracht elektriciteit was ik op zoek naar nuttige info omtrent installatieautomaten toen Google me hierheen leidde. Spijtig dat je nog steeds geen werk maakte van de spellingsfouten in het document. Ook spot ik hier en daar onjuistheden. Een voorbeeld vind je onder “Thermische beveiliging”: “Door de stroom warmt het bimetaal op en verbuigt van vorm tot het moment dat deze een kortsluiting geeft en de automaat dus uitschakelt.”
Het bimetaal zorgt niet voor een kortsluiting (dat zou straf zijn) maar doordat het kromtrekt zal het duwen tegen het uitschakelmechanisme in de automaat, waardoor die uitschakelt.
Kortsluiting binnen de automaat, zoals jouw tekst het aangeeft, is fysisch niet mogelijk in de installatieautomaat.


Door Uzair op 21 januari 2019

Dag Lex,

Ik had een vraag over een pv systeem. Ik ben van plan om 34 panelen 300wp op 1 omvormer van 12000watt aan te sluiten. Ik weet dat er een 3fase hoofdschakelaar in de meterkast zit maar ben er nog niet achter met hoeveel ampère deze 3 fasen zijn afgezekerd. Mijn vraag is op wat voor installatie of aardlekautomaat dient de omvormer aangesloten te worden? Ik ben van plan om de installatie/aardlekautomaat gelijk achter de hoofdschakelaar te plaatsen. Ik zie uw reactie spoedig tegemoet. Alvast bedankt.


Door spellen is lastig op 16 augustus 2018

raar dat in al die jaren niemand je op de berg spelfouten heeft gewezen ..
Betekent is doorgaans met een T, geldt met DT, tenzij het over euro’s gaat, end ie fout komt nogal veel voor 🙁


Door Ruud op 27 december 2017

Re: Tijdens kortsluiting worden de fase en de nul met elkaar verbonden.

Dit is niet juist, want kortsluiting is iets dat is kortgesloten, of te wel onderbroken.
Het juiste woord dient te zijn: Tijdens sluiting worden de fase en de nul met elkaar verbonden.


Door Erwin ter Veld op 6 april 2016

Beste Lex,
Even een vraagje over een aansluiting van 3×80 ampère, uit jou verhaal maak ik op dat ik hier dus wel 250 panelen van 260 Wp kan plaatsen als ik gebruik maak van 3 omvormers die elk 84 panelen aan kunnen van 260 Wp en dus elk op een totaal aansluiting komen van 22080 Wp.
Met een zekering van 3×32 Ampère per omvormer blijf ik dus selectief en kan ik wel meer plaatsen op een dak.

Klopt mijn redenatie??


Door Lex Schiebaan op 18 april 2016

Hallo Erwin,

De afzekering is inderdaad selectief dus dat is geen probleem. Je hebt uiteraard nog wel te maken met de capaciteit van de hoofdzekering. Dit is vaak net iets lager dan de max capaciteit. Bv 55kW op een 3x80A (55,2kW) maar dat moet je even checken bij de netbeheerder want dat weet ik niet uit mijn hoofd.

Groeten, Lex


Door Jonathan op 19 februari 2016

Hallo Lex,
Bedankt voor het informatief artikel. Ik zit met een vraag m.b.o. situatie 3. Bij het plaatsen van een 12 kW omvormer met een 3-fase aansluiting en een 25A hoofdschakelaar in de meterkast, mag ik dan een 20A automaat voor de PV-groep installeren? Wat zijn dan de beinvloedingsfactoren (behalve de afschakelkarakteristieken), welke mee moeten worden genomen in een berekening? Welke normen zijn hier van belang?

Alvast bedankt voor de antwoord.
Groeten,
Jonathan


Door Lex Schiebaan op 22 februari 2016

Hallo Jonathan,

Hoeveel is je aansluitvermogen precies?

De automaat voor de omvormer moet selectief zijn aan de hoofdsaansluiting (Netcode). Daarnaast moet de installatie uiteraard voldoen aan de standaard eisen zoals de NEN1010.

Groeten, Lex


Door Lex op 17 september 2015

Hallo Loek,

De kabel is inderdaad een beetje krap maar kan wel op basis van jouw info. Ik kom op max. 1,75% en op jaarbasis 0,75% verlies. Dus prima.

Ik denk dat de automaat op 20A is gekozen i.v.m. je hoofdaansluiting. Kan dat?

De automaat zal op basis van het vermogen van de zonnepanelen niet snel uitschakelen. Een automaat heeft een uitschakel karakteristiek en je moet echt lange tijd 1,13 maal 20A is 22,6A stroom hebben voordat hij uitschakelt. Dat zal niet snel gebeuren.

Maar 25A zou inderdaad logischer geweest zijn. De automaat beveiligd de kabel op overbelasting en kortsluiting. Op de omvormer heeft deze geen effect.

Veel plezier met de zonnepanelen!

Groeten, Lex


Door Loek op 21 september 2015

Hallo Lex,
Bedankt voor je snelle reactie (sneller dan ik had verwacht!). De hoofdzekering zegt 63A. Dus ik denk dat 25A best zou kunnen (aannemende dat de 2.5 mm2 kabel 25A kan hebben).
Zou je me adviseren het er maar bij te laten zitten of zou ik beter achter een andere automaat aan moeten gaan?
Met dank voor je reactie,
Loek.


Door Lex op 25 september 2015

Hallo Loek,

Waarschijnlijk is de hoofdschakelaar 63A. Dit is niet de hoofdzekering. Hoe groot is die?

Groeten,

Lex


Door Loek op 17 september 2015

Lex,
Hartelijk dank voor alle enorm nuttige informatie. Ik heb net een zonneinstallatie gekregen en zou graag jouw mening horen:
Mijn panelen leveren 4860 Wp. Ik heb een omvormer met spec:
Max uit: 5000 VA, Nom. uit 4600W, Max AC stroom 22A.
Er is een XMVK, 3 x 2,5 vierkante mm kabel (ca 15 m) van de omvormer naar de installatieautomaat (EMAT EGN16-32 B20). De hoofdschakelaar is Hager 63A.
Ik denk dat de kabel een tikje mager is, maar wel kan (levert volgens mijn berekeningen 2% verlies bij 22A, maar minder bij gemiddelde stroom) en zit dacht ik tegen maximum van aanbevolen belasting aan. Maar zou de installatieautomaat niet beter 25A kunnen zijn (aannemend dat zo’n automaat bestaat), gelet op de mogelijk te verwachten maximale stroom op de best mogelijke dag? Ik wil niet een tijdje op reis zijn en dan thuis komen en de zonne-installatie op 0 zien staan omdat de automaat is aangesproken. Wat bepaalt eigenlijk het amperage voor de automaat: beveiligt het de kabel of beveiligt het de omvormer?
Ik ben benieuwd. Vast erg bedankt!
Loek.


Door Stephan van Berkel op 6 mei 2015

Hoi Lex,

In je artikel zie ik afschakelcurves van installatieautomaten en smeltveiligheden afgebeeld alsof de curve één lijn is, terwijl het in werkelijkheid om een bereik gaat. Zeker weten wanneer een overstroombeveiliging afschakelt doe je namelijk niet. Schneider Electric heeft hier een handige tool voor: Curve Direct
http://www.schneider-electric.nl/sites/netherlands/nl/ondersteuning/software-download/curve-direct-v_3_4.page

Daarmee kun je afschakelcurves van installatieautomaten en/of smeltveiligheden over elkaar leggen om te zien of combinaties selectief zijn.
Hierbij wordt ook gelijk duidelijk dat veel gebruikte combinaties helemaal niet volledig selectief zijn. Daarnaast loop je er met automaten natuurlijk sowieso tegenaan dat selectiviteit maar gegarendeerd is tot een bepaalde kortsluitstroom (B=3x, C=5x en D=10x In).

Mijns inziens blijft selectiviteit dus vaak een lastig verhaal. Terugvallen op de regel van een factor 1,6 of twee stappen omlaag is dan een vuistregel die aangehouden zou kunnen worden, hoewel ook niet absoluut.

Overigens is selectiviteit alleen verplicht t.o.v. de hoofdzekering (Netcode Elektriciteit), de NEN 1010 zegt hier verder niets concreets over, behalve dat een installatie “overzichtelijk” en “veilig” aangelegd zou moeten worden. Van selectiviteit is te beargumenteren dat dit de veiligheid verhoogd, bijv. i.v.m. het uitvallen van een deel van of alle verlichting.

In de praktijk lopen we vaak tegen het volgende of een soortgelijk probleem aan:
Hoofdzekering: 25A smeltzekering (gG) en omvormer 3680W (16A). Het blijkt echter lastig/niet mogelijk een aparte kabel/draden naar de meterkast te trekken, dus wordt de wasmachinegroep gebruikt en op zolder opgesplitst d.m.v. een zonnestroomverdeler (bijv. de ZV16 van ABB). Hier zit naast een hoofdschakelaar een B16 30mA alamat voor de wasmachine en een B16 installatieautomaat voor de omvormer. In de meterkast wordt de voormalige wasmachinegroep verplaatst naar vóór de aardlekschakelaar (direct achter de hoofdschakelaar). De vraag is echter of dit een B16 moet blijven of beter een B20. Wij laten hierbij de B16 gewoon zitten, hoewel niet selectief met de automaten op zolder, maar in ieder geval wél selectief met de hoofdzekering.


Door Lex op 7 mei 2015

Hallo Stephan,

Bedankt voor je aanvulling en de link naar Schneider.

Wat ik heb gebruikt voor de plaatjes was een excel programma wat niet zo geavanceerd is. Maar het geeft in ieder geval aan waar het om gaat.

Wat betreft de zonnestroomverdeler is het weer apart. In principe hoeft de automaat in de meterkast niet selectief te zijn aan de hoofdzekering. 20A mag dus. Dit wordt vaak toegepast in een situatie met een onderverdeling in een schuur. Deze wordt dan op een 20A automaat gezet en de automaten in de onderverdeling zijn wel selectief aan de hoofdzekering.

Maar in het geval van de zonnestroomverdeler is dat niet nodig. De maximum stroom over de leiding zal nooit hoger zijn dan 16A. Het aanpassen van de automaat is dus daarvoor niet noodzakelijk. Logischer is het om opvolgend (25>20>2×16 A) te doen maar dan moeten de leidingen naar de zonnestroomverdeler er wel voor geschikt zijn.

Volgens mij is 25>16>2×16 A goed. Maar misschien dat een echte NEN / Netcode kenner daar uitsluitsel over kan geven.

Het is in ieder geval veilig en dat is het belangrijkste.

Groeten,

Lex


Door Lex Schiebaan op 8 december 2014

Hallo R. Snoek,

Bedankt voor de aanvulling. Klopt inderdaad.

Spanningen in het land zijn vaak 230 plus. Met invoeden stijgt dit vaak naar 235 plus.

Bij zware apparaten in de buurt kan de spanning ook lager liggen. Dan werkt het weer omgekeerd.

Groeten,

Lex


Door R. Snoek op 27 november 2014

Nog even een aanvulling op het verhaal van Jan Veen.
Een omvormer levert een vermogen.
Vermogen is spanning x stroom.
Wanneer de omvormer veel vermogen levert zal de spanning (zeker vlak bij de omvormer) iets oplopen.
Gevolg is dat de geleverde stroom in de praktijk vaak lager is dan de te verwachten stroom.
Let op, de netspanning is niet overal altijd constant, en op een locatie met een zwak net verandert de spanning meer dan op een sterke plek.
En (uiteraard) let op de combinatie vermogen en lengte leiding, zorg voor voldoende leidingdiameter. Het prijsverschil voor een dikkere kabel is door lagere verliezen vaak binnen enkele jaren terug verdient.


Door Lex Schiebaan op 12 november 2014

Hallo René,

Een omvormer boven de 525 watt moet altijd op een aparte groep afgezekerd worden. Als de groep is op te splitsen is een onderverdeling mogelijk echter dan moet je 100% zeker weten dat de kabel direct naar de meterkast loopt. Dit gebeurt bijvoorbeeld op een wasmachine groep.

De mate van belasting maakt dus niet uit.

Groeten,

Lex


Door René Brinkman op 9 november 2014

Hallo Lex,

Ik heb een vraag over het afzekeren van zonnepanelen. De bedoeling is om een set van 2000wp aan te schaffen. Ik heb op zolder geen aparte groep zitten alleen een wcd waar de ketel op zit. Verder zitten er op deze groep een paar lampjes van zolder en slaapkamer. Moet ik wel een aparte groep aan laten leggen voor de zonnepanelen of is er nog een andere oplossing? Ik bedoel dus te zeggen dat deze groep niet heel zwaar belast wordt.

M.v.g.,
René


Door Lex Schiebaan op 4 november 2014

Beste Jan,

Een 20A automaat is niet selectief aan de 25A C karakteristiek hoofdzekering en mag dus niet.

De 16 A automaat op een 3680 Watt omvormer is geen enkel probleem. Daar zijn de 3680 Watt omvormers juist voor gemaakt. Een 16 A automaat slaat namelijk ook niet zomaar af bij 3680 watt. Dit doet hij pas bij circa 18 A. En waarom zou het niet goed zijn?

Dus gewoon een 16A automaat is prima.

Succes.

Groeten,

Lex


Door Wilco op 15 maart 2019

Hoi Lex. In situatie 3 geef toch aan dat de afschakeling karakteristiek van een C25 automaat en B20 automaat elkaar niet kruisen. Dus ze zijn selectief aan elkaar. In deze situatie zeg je dat het niet selectief is en dan een B16 adviseert.
Ik vraag dit omdat ik mijn groepenkast wil uitbreiden en alvast een geschikte aardlekautomaat plaatsen voor de straks te plaatsen zonnepanelen.
Mijn hoofdautomaten zijn dus 3xC25A en ik dacht laat ik dan vast een B20 aardlekautomaat plaatsen.

Of is dit niet handig als je nog niet weet wat je aan vermogen aan zonnepanelen gaat plaatsen?
Want het maakt toch niet uit wat je aan vermogen terug gaat voeden als je automaten maar selectief zijn? En dat is een B20 versus C25 dan toch?

Of moet de groep echt aangepast worden aan wat de inverter terug levert?


Door Jan Veen op 24 oktober 2014

Beste Lex,
In mijn situatie heb ik 3x 25A hoofdzekering en ik wil 3800Wp aan op 1 fase. Mijn omvormer heeft een maximale uitgangsstroom van 16A.

De installateur adviseert op 20A af te zekeren maar zegt dat dit niet mag conform NEN1010, maar heeft geen specifieke berekening gemaakt.

Met jouw informatie kom ik tot de conclusie dat het plaatsen van een 20A automaat met B-karakteristiek geen probleem moet zijn. Deze is voldoende selectief voor de 25A C-karakteristiek automaten (waaruit de hoofdzekeringen bestaan). In mijn situatie heb ik 1 fase welke niet voor wcd’s gebruikt wordt (alleen voor 3-fasen kookplaat), en deze fase kies ik. Heeft als voordeel dat ik de zaak nagenoeg geheel scheid van de rest van de woning.

Theoretisch zou ik ook een 16A B automaat kunnen plaatsen voor het PV-systeem, maar dan is er bij langdurig volle zon risico op een afschakeling en dat wil ik natuurlijk niet. Schijnt ook niet bijster goed te zijn voor de PV-installatie/omvormer zelf.

Kort en goed kan ik dus gewoon een 20A B-karakteristiek groep/automaat (laten) plaatsen bovenop de 25A C-karakteristiek hoofdzekeringautomaat. Voor de veiligheid is een aardlekautomaat het meest verstandig.

Op/aanmerkingen op mijn visie?

Dank en groet, Jan


Door Lex Schiebaan op 10 april 2014

Beste Peter,

Bedankt. Ik ben professioneel in mijn vakgebied en absoluut geen talenwonder. Ik sta wel open voor verbeteringen en suggesties. Dus ik hoor het graag dan pas ik het aan.

Groeten,

Lex


Door P. Van der Vorst op 10 april 2014

Beste Lex,

Interessante informatie, alleen jammer van de vele taalfouten. Dit komt niet echt professioneel over.

Vriendelijke groet,

Piet


Door Lex Schiebaan op 11 februari 2014

Hallo Klaas,

Dat de praktijk afwijkt van de theorie is natuurlijk logisch. We rijden ook wel eens te hard op de snelweg. Maar het mag niet.

Zoals ik in de tekst schrijf gaat het niet alleen om de NEN maar met name om de netcode:

De netcode is onderdeel van de electriciteitswet en dus moeten we daaraan voldoen. In de netcode staat letterlijk: De beveiligingen zijn selectief ten opzichte van de beveiligingen in het net van de netbeheerder. De netbeheerder kan verlangen dat hiervan een berekening wordt gemaakt.

Het is dus niet per se onveilig als alles juist is gemonteerd maar het mag gewoon niet vanuit de netcode. De netbeheerders kunnen hier streng op zijn en boetes uit delen.

Een ander punt is dat wat de netbeheerders zelf opleggen en dat is bijvoorbeeld dat er bij een 35 A aansluiting maximaal 34.8 A gevraagd of terug geleverd mag worden. Als je in deze situatie dus 2 omvormers gebruikt die gezamenlijk niet meer dan 34,8A kunnen leveren en deze wel selectief afzekerd met bv 2x 20A installatieautomaat dan mag het dus wel.

Selectiviteit zegt dus niet alles over het maximaal te plaatsen zonnepanelen. Met name voor agrariërs zijn er nu zelfs systemen die zorgen dat er nooit meer dan 3*80 ampère terug geleverd kan worden. Deze systemen zijn dus selectief en voldoen aan alle normen. Op deze manier kunnen ze meer plaatsen dan normaal gesproken mogelijk zou zijn. Er gaat welliswaar mogelijk opbrengst verloren op echt mooie dagen maar omdat ze vaak voldoende eigen verbruik hebben voor bijvoorbeeld koeltanks valt dit erg mee.

Zo zie je maar dat er met een beetje logica een hoop mogelijk is wat voldoet aan de wetgeving en de normen.

Groeten,

Lex


Door Klaas op 4 februari 2014

Hallo Lex,

Met veel belangstelling heb ik je artikel gelezen, en praktijk en theorie verschillen nogal eens. Ik kom in de praktijk, met name bij agrarische bedrijven vaak tegen dat er een (kracht) groep even zwaar afgezekerd is als de hoofdzekering. Men heeft dan één of andere zware machine die dan alleen gebruikt kan worden als er voor de rest vrijwel niets wordt afgenomen. In strijd met de NEN.

Tijdens een NEN cursus gehoord dat de NEN een norm is, en een norm is geen wet. (event. verzekeringseisen buiten beschouwing gelaten). De NEN1010 beoogt dat een installatie zowel veilig als doelmatig is. Bij a-selectiviteit is er geen sprake van een onveilige situatie (mits de kabelberekeningen kloppen), hooguit van een ondoelmatigheid. Bij een overbelasting zou je totale bedrijf plat kunnen gaan, i.p.v. een deel van de installatie.

Praktisch gezien zie ik niet zoveel bezwaar om een omvormer gelijk te zekeren op de grootte van de hoofdzekering. Let wel op dat de nominale stroom beneden de waarde van de hoofdzekering is. De zekering van de omvormergroep wordt alleen bij calamiteiten (kortsluiting) aangesproken. Bij maximaal bedrijf zal in de praktijk de stroom door de hoofdzekering kleiner zijn dan de stroom door de groepszekering omdat er in de rest van de installatie altijd wel een gebruiker actief is. Ik weet het, geen NEN, wel praktijk.


Door LA op 26 maart 2019

Je hebt in theorie over de praktijk 100% gelijk. Echter wat als er in afwezigheid de andere automaten/zekeringen afschakelen. Reken maar dat dan de mogelijkheid bestaat dat de omvormer alsnog de hoofdzekering laat springen.
@lex – Over je idee over het bimetaaltje, dan hebt je een compleet verkeerd idee. Maak er eens eentje open en je zal zien dat het niet zo werkt zoals jij betoogd.
Ik zou het artikel updaten, ook met info over het verschil over een aardlek 30/300ma, Verschil tussen een aardlekschakelaar en aardlekautomaat. Ook over eventuele (hoofd)schakelaars en de getallen erop. Er zijn nog zoveel mensen die niet snappen dat de Amp wat er door de schakelaar zou mogen/kunnen niets te maken heeft met de hoofdzekering of automaat.
Ook dat de invoer van de zonne stroom altijd na de hoofdschakelaar maar voor iedere andere automaat. Dus een omvormer stroom laten invoeren naar een afgezekerde verdeel kast, is dus een niet doen.

Plaats een reactie




This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.